Recykling

Zasadą działania recyklingu jest maksymalizacja ponownego wykorzystania materiałów odpadowych, z uwzględnieniem minimalizacji nakładów na ich przetworzenie, przez co chronione są surowce naturalne, które służą do ich wytworzenia oraz surowce służące do ich późniejszego przetworzenia.

Recykling odbywa się w dwóch obszarach: produkowania dóbr oraz późniejszego powstawania z nich odpadów. Założenia recyklingu zakładają wymuszanie odpowiednich postaw producentów dóbr, sprzyjających produkcji materiałów jak najbardziej odzyskiwalnych oraz tworzenie odpowiednich zachowań u odbiorców tych dóbr. Recykling jest systemem organizacji obiegu materiałów, które mogą być wielokrotnie przetwarzane. Ilość nagromadzonych odpadów zwiększyła się trzykrotnie przez ostatnie 20 lat. Zajmowana przez te odpady powierzchnia zwiększyła się dwukrotnie.

Woda źródło życia

Błękitna planeta – takim hasłem często określa się Ziemię. Niebieski kolor mórz i oceanów nie pozostawia wątpliwości – otacza nas woda.

Jednak w zdecydowanej większości (97% światowych zasobów) jest to woda słona – niezdatna do picia dla ludzi i większości zwierząt. Woda słodka, dostępna do spożycia stanowi niecały 1%, pozostała część jest zmagazynowana w lodowcach oraz lodach Arktyki i Antarktyki. Zasoby wody pitnej na świecie są ograniczone i podlegają nieustannej presji wynikającej z działalności człowieka w dziedzinie przemysłu, rolnictwa, gospodarki komunalnej i… zmiany klimatu.

Może się wydawać, że w Polsce woda nie jest zjawiskiem rzadkim. Wiosenne i jesienne deszcze, roztopy, bogata sieć rzek i regiony pełne jezior mogą budować przekonanie, że zasoby wodne w naszym kraju są naprawdę duże. Tymczasem, jest wręcz odwrotnie. Europejska Agencja Środowiska (EEA) opracowała wskaźnik, który mierzy stosunek poboru wody do jej zasobów (WEI – Water Environment Index). Stres wodny występuje wtedy, gdy WEI przekroczy wartość graniczną: 0,16. Wartości powyższe świadczą o niedoborze wody. W Polsce wskaźnik ten wynosi średnio 0,2.

Degradacja gleb

Zanieczyszczenie gleby jest jednym z mechanizmów zagrożenia gleby oraz stanowi pewną formę jej degradacji. Degradacja jest pojęciem znacznie szerszym i dotyczy pogorszenia się właściwości chemicznych, fizycznych oraz biologicznych gleby, a także spadku jej aktywności biologicznej. Zanieczyszczenie gleby najczęściej zalicza się do degradacji chemicznej, a także antropogenicznej, czyli powstałej na skutek działalności człowieka.

Degradacja chemiczna gleby dotyczy niekorzystnych zmian, jakie zachodzą w jej składzie, właściwościach fizycznych, chemicznych, fizykochemicznych oraz biologicznych na skutek wprowadzania do gleby obcych substancji chemicznych, pochodzących z różnych źródeł. Jest częstym zjawiskiem na terenach rolniczych, silnie uprzemysłowionych (przemysł energetyczny, metalurgiczny, chemiczny) oraz w pobliżu dużych szlaków komunikacyjnych (transport samochodowy).

Degradacja chemiczna prowadzić może do:

  • nadmiernej alkalizacji lub do nadmiernego zakwaszenia gleb,
  • naruszenia równowagi jonowej lub biologicznej,
  • zasolenia roztworów glebowych,
  • nadmiernej koncentracji metali ciężkich,
  • nadmiernego nagromadzenia pestycydów w glebie

Wylesianie

Ocenia się, że każdego roku ginie 12-15 mln hektarów obszarów leśnych. Oznacza to, że co minutę wycinane są lasy o powierzchni 36 boisk do gry w piłkę nożną. Inne dane pokazują że człowiekowi wystarcza 10 miesięcy, aby wyciąć 9 mln ha lasów, czyli dokładnie tyle ile zajmują lasy w Polsce. Jest to zawrotne tempo, przy którym niemożliwe jest zachowanie naturalnej równowagi naszej planety.

Efektem wylesiania jest zmniejszenie liczby gatunków roślin i zwierząt, które występują w siedliskach leśnych. Skala tego problemu jest ogromna, ponieważ wiele z nich jest zagrożonych wyginięciem. Wiele zwierząt znika na naszych oczach ponieważ bez lasu nie mogą przetrwać. Skutkiem wycinania lasów jest więc utrata różnorodności biologicznej, obserwowana zwłaszcza w lasach tropikalnych, które zamieszkuje ok. 80 proc. wszystkich gatunków. 

Zanieczyszczenie wody

1 Litr zużytego oleju silnikowego wylany do rzeki lub kanalizacji jest w stanie zanieczyścić 1 milion litrów wody. Około 360 mln kilometrów kwadratowych powierzchni Ziemi zajmują morza i oceany. Niestety człowiek wykorzystuje je często jak wysypisko śmieci, niszcząc ogromną część zamieszkujących je roślin i zwierząt.

Problemem dla jakości wody w morzach i oceanach są przede wszystkim ścieki (w szczególności znajdujące się w nich leki, detergenty, plastik czy papier), odpady chemiczne, zawierające metale ciężkie (np. znajdujący się w benzynie ołów) oraz wycieki ropy.

Wraz ze wzrostem populacji ludzie potrzebują jej coraz więcej – ilość wody na Ziemi nie zmienia się, za to jej jakość i czystość drastycznie spada. Gorsza jakość wody jest bezpośrednio spowodowana ludzką działalnością i to my jesteśmy odpowiedzialni za powstałe zanieczyszczenia, które stanowią problem dla całej planety.

Zanieczyszczenie powietrza

Emisja zanieczyszczeń z diesli wiąże się z obciążeniem dla środowiska i ekosystemów. Toksyczne substancje dostają się nie tylko do powietrza, którym oddychamy, ale też do wody i gleby, co przekłada się m.in. na gorszą jakość żywności dla ludzi. Emisja gazów cieplarnianych z transportu przyczynia się także do zmian klimatycznych, które odbiją się na wszystkich mieszkańcach i mieszkankach Ziemi.

Transport drogowy  jest istotnym źródłem emisji gazów cieplarnianych. W UE prawie 30% emisji CO2 pochodzi z sektora transportowego, z czego aż 72% z transportu drogowego. Największym źródłem emisji CO2 w transporcie drogowym są samochody osobowe (60%). W Polsce na 1000 mieszkańców i mieszkanek przypadają 604 samochody – jesteśmy pod tym względem w czołówce państw UE. Potrzebujemy systemowych rozwiązań dla ograniczenia liczby diesli.

W Polsce stanowią ok ⅓ samochodów, większość stanowią starsze modele emitujące szczególnie dużo gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń, przez co dotkliwie szkodzą środowisku i pogłębiają katastrofę klimatyczną. Bez redukcji emisji w transporcie, nie będziemy w stanie osiągnąć neutralności klimatycznej.

Szkodliwość metanu

Metan, który powstaje w przewodach pokarmowych bydła i innych zwierząt domowych dostaje się do atmosfery i przyczynia się do wzrostu temperatury naszej planety. Dodatkowo metan, który się uwalnia z wysypisk śmieci jest 27 razy bardziej agresywny od dwutlenku węgla. Naukowcy podają, że od początku lat dwutysięcznych roczne emisje rosły w tempie 9 proc. rocznie. To oznacza, że z każdym rokiem do atmosfery trafiało o 50 mln ton metanu więcej.

W jakim czasie rozkładają się śmieci?

Zależnie od tego, z jakiego pierwiastka lub stopu wykonany jest dany odpad, jego średni czas rozkładu może się wahać od 10 do nawet 200 lat. Najczęściej spotykana wśród odpadów poddawanych selektywnej zbiórce puszka aluminiowa rozkłada się od 150 do 200 lat.
Rzucona w lesie butelka plastikowa rozłoży się w ziemi po 500 latach, guma do żucia po 5 latach, a niedopałki papierosów po 2 latach. Plastikowa torba – średni czas rozkładu zajmuje około 400 lat, Papierek po cukierku – około 450 lat, Pielucha – około 450 lat.

Co to jest freeganizm?

Freeganizm to styl życia, rozpowszechniony w USA, polegający na “jedzeniu ze śmietnika”, a w rzeczywistości jedzeniu żywności z końcem terminu przydatności do spożycia. W Polsce nie jest to popularne, aczkolwiek z roku na rok liczba osób, które chcą przyczynić się do ograniczenia odpadów rośnie.

Skip to content